Sıcaklarda güneş, deniz ve açık hava keyfi artarken; cildimizde istemediğimiz sürprizlerle karşılaşmak da mümkün. Bu sürprizlerden biri de adını belki sık duymadığınız ama görüntüsüyle pek çok kişinin aşina olduğu Pitiriazis versicolor, halk arasında bilinen adıyla “samyeli” veya “güneş mantarı”.
Pitiriazis versicolor, aslında vücudumuzda doğal olarak bulunan bir maya türü olan Malassezia’nın aşırı çoğalmasıyla ortaya çıkan yüzeysel bir deri enfeksiyonudur. Genellikle omuz, sırt, göğüs ve boyun bölgelerinde ortaya çıkar. Deride açık ya da koyu renkli, bazen hafif kepeklenen lekeler şeklinde kendini gösterir. Bu lekeler ara ara artıp azalma eğilimindedir.
Neden Yazın Daha Sık Görülür?
Bu mantar türü nemli, sıcak ve yağlı ortamları çok sever. Hal böyle olunca, yazın artan terleme, deniz ve havuz sularının etkisiyle cilt florasında dengenin bozulması, güneşe maruz kalan bölgelerde lekelerin daha belirgin hale gelmesine neden olur. Özellikle esmer veya bronz tene sahip kişilerde bu lekeler daha fazla göze çarpar.
Ancak yazdan bağımsız olarak bazı kişilerde bu mantar hastalığı sık tekrarlama ve yıl boyu devam etme eğiliminde olabilir. Bu durumda bu fırsatçı mantarın çoğalmasına sebep olacak altta yatan sebepler açısından hastalar mutlaka araştırılmalıdır. Demir eksikliği, kansızlık, şeker hastalığı, yoğun stres gibi bağışıklık sistemini bozan durumlar veya kortizon gibi buna sebep olabilecek bir sistemik ilaç kullanımı da bu hastalığın oluşmasında veya sık tekrarlamasında rol oynayabilir.
Tanı ve Tedavi
Tanısı genellikle dermatolojik muayene ile konur. Bazen Wood lambası adı verilen özel bir ışıkla veya mikroskobik incelemeyle teşhis desteklenebilir.
Tedavide genellikle antifungal (mantara karşı) şampuanlar, krem ve spreyler kullanılır. Bazı durumlarda ağızdan alınan antifungal ilaçlara da ihtiyaç duyulabilir. Tedavi sonrası lekelerin tamamen kaybolması zaman alabilir çünkü pigment değişikliklerinin düzelmesi cilt kendini yeniledikçe olur.
Tekrarlar mı?
Ne yazık ki evet. Pitiriazis versicolor kronikleşme eğiliminde olan bir hastalıktır. Özellikle nemli ve sıcak iklimlerde yaşayanların bu konuda daha dikkatli olması gerekir. Bu nedenle, daha önce bu sorunu yaşamış kişiler için önleyici tedavi önerilebilir. Bu noktada terletmeyen pamuklu kıyafetlerin tercih edilmesi, banyo havlularının nemli ortamda bekletilmemesi ve havlu, çarşaf gibi kıyafetten ayrı cilde temas eden diğer tekstil ürünlerinin de yıkama sonrası ütülenmesi önemlidir.
Son Söz
Cilt sağlığı, vücudumuzun dışa açılan aynasıdır. Estetik kaygıların ötesinde, ciltteki her değişiklik vücudun bize gönderdiği bir mesaj olabilir. Eğer siz de vücudunuzda fark ettiğiniz lekelerin güneş yanığı olmadığını düşünüyorsanız, bir dermatoloğa danışmanızda fayda var.
Unutmayın, sağlıklı bir cilt sadece güzellik değil, aynı zamanda sağlık göstergesidir.
