Enflasyon düşüyor, vatandaşın cebi neden rahatlamıyor?

Türkiye ekonomisinin önündeki en önemli sınav hâlâ aynı: Enflasyonu kalıcı biçimde düşürmek.

Merkez Bankası’nın son Enflasyon Raporu’yla 2026 yıl sonu enflasyon tahmininin yüzde 28 olarak açıklaması, ekonomi yönetiminin önünde zorlu bir süreç olduğunu gösteriyor. Temmuz ayında yıllık enflasyonun yüzde 31,8 seviyesinde bulunması da bu mücadelenin henüz tamamlanmadığını ortaya koyuyor. Ancak burada asıl soru artık yalnızca “Enflasyon düşecek mi?” değil. Vatandaş bu düşüşü ne zaman cebinde hissedecek?

Çünkü enflasyonun düşmesi, fiyatların ucuzlaması anlamına gelmiyor. Enflasyonun yüzde 75’lerden yüzde 30’lara gerilemesi önemli bir başarı. Fakat fiyatlar daha yavaş artarken bile ulaşılan yüksek fiyat seviyesi, vatandaşın hayat pahalılığı algısını değiştirmiyor. Market, kira, ulaşım ve enerji giderleri hane bütçesi üzerindeki baskıyı sürdürüyor.

Akaryakıt kritik sınav

Önümüzdeki dönemde en önemli risklerden biri enerji fiyatları. Petrol fiyatlarında jeopolitik gelişmeler nedeniyle yaşanan hareketlilik, yalnızca akaryakıt istasyonlarındaki fiyatları etkilemiyor. Motorin fiyatındaki artış; taşımacılıktan üretime, tarımdan gıdaya kadar geniş bir zinciri etkiliyor. Nakliye maliyetinin yükselmesi, üreticiden markete kadar bütün fiyatlama sürecine yansıyabiliyor.

Bu nedenle enerji fiyatlarındaki yükseliş, enflasyon açısından ikinci tur etkiler yaratabilecek önemli bir risk.

Yüzde 28 neden önemli?

Yüzde 28 sadece bir tahmin değil, ekonomi politikaları açısından önemli bir eşik. Enflasyonla mücadelede beklentiler de kritik önem taşıyor. Vatandaş fiyatların daha da artacağını düşündüğünde tüketimini öne çekiyor. İşletmeler maliyetlerin yükseleceği beklentisiyle fiyatlarını artırıyor. Çalışanlar ise satın alma gücünü koruyabilmek için daha yüksek ücret talep ediyor. Böylece beklentiler fiyatlama davranışına dönüşüyor. Bu nedenle enflasyonla mücadele yalnızca para politikasıyla yürütülemez. Maliye politikası, üretim, enerji ve gıda politikaları da aynı hedef doğrultusunda ilerlemeli.

Asıl mücadele şimdi başlıyor

Enflasyonu yüzde 70’lerden yüzde 30’lara indirmek önemliydi. Ancak yüzde 30’lardan yüzde 20’lere, ardından tek haneli seviyelere ulaşmak çok daha zorlu olacak. Çünkü vatandaş için başarı yalnızca enflasyon oranının düşmesi değil; maaşının ay sonuna yetmesi, markette daha fazla ürün alabilmesi ve gelirinin karşısında hayat pahalılığının gerilemesi.

Yüzde 28 hedefi bu nedenle bir zafer ilanı değil, yeni bir eşik. Bu eşik aşılabilir. Ancak bunun için para ve maliye politikalarının uyum içinde yürütülmesi, üretim maliyetlerinin azaltılması ve ekonomik güvenin güçlendirilmesi gerekiyor.

Çünkü enflasyonla mücadele artık yalnızca Merkez Bankası’nın değil, Türkiye ekonomisinin ortak sınavı. Bu sınavın gerçek karne notunu ise en sonunda vatandaşın cebindeki para verecek.